Teamontwikkeling

Herken je dit?

Mijn team Gedoe in de samenwerking en terugkerende patronen.	Mijn organisatie Patronen die de ontwikkeling van de organisatie in de weg staan.
Waarom verandert er niets, terwijl iedereen ziet dat het niet goed gaat? Het team werkt hard en de betrokkenheid is groot. Toch komen dezelfde irritaties steeds terug. Afspraken worden niet nagekomen of verdwijnen stilletjes naar de achtergrond. Collega's spreken elkaar nauwelijks aan en lastige onderwerpen worden liever vermeden. Harmonie voert de boventoon. De ongeschreven regel lijkt ‘We maken het elkaar hier niet moeilijk!’. Ondertussen gaat de frustratie een eigen leven leiden. In de wandelgangen. In kleine opmerkingen. In heimelijke zuchten en veelzeggende blikken. Iedereen ziet wat er speelt maar niemand zegt er iets van. Sommigen trekken zich terug. Anderen gaan juist harder trekken, corrigeren of nemen steeds vaker het voortouw. Van buiten lijkt het alsof het om communicatie gaat. Vaak spelen er onuitgesproken verwachtingen, voorzichtigheid en de behoefte om de relatie goed te houden.	Waarom begrijpen wij niet wat er gebeurt? Er is geïnvesteerd in duidelijke processen, nieuwe toekomstplannen, teamontwikkeling en leiderschap. Er zijn gesprekken gevoerd, sessies georganiseerd en goede intenties uitgesproken. Toch blijven dezelfde problemen terugkomen. Veranderingen beklijven nauwelijks, leidinggevenden ervaren weerstand en medewerkers lijken weinig eigenaarschap te nemen. Iedereen kijkt naar elkaar, terwijl niemand precies kan aanwijzen waar het werkelijk vastloopt. Het lijkt alsof er iets speelt waar niemand de vinger op kan leggen. Vaak gaat het dan niet alleen over gedrag of een incident. In de loop van de tijd zijn patronen ontstaan die steeds opnieuw dezelfde reacties oproepen. Onuitgesproken verwachtingen, oude ervaringen, wantrouwen of onduidelijkheid over verantwoordelijkheden kunnen ongemerkt de cultuur gaan bepalen. Wat ooit een logische oplossing was, kan later een belemmering worden voor de ontwikkeling van de organisatie. Door deze patronen zichtbaar te maken en te begrijpen waarom ze zijn ontstaan, ontstaat ruimte om opnieuw te bouwen aan vertrouwen, eigenaarschap en samenwerking.
Waarom lijkt iedereen vooral met zichzelf bezig? Iedereen werkt hard en heeft goede bedoelingen. Toch lijkt het gezamenlijke doel steeds verder uit beeld te verdwijnen. Collega's beschermen hun eigen werk, houden informatie bij zich of houden vast aan hun eigen manier van werken. Ze voelen zich onvoldoende gehoord of ervaren dat de inzet van anderen achterblijft. De irritatie en de onderlinge afstand groeit. Het wantrouwen ook. Ondertussen wordt het echte gesprek steeds minder gevoerd. Wanneer verwachtingen over samenwerking, eigenaarschap en verantwoordelijkheid niet meer worden uitgesproken, ontstaan gemakkelijk aannames en misverstanden. Iedereen heeft zijn eigen verhaal en steeds minder nieuwsgierigheid naar dat van de ander.
Waarom hebben we steeds gedoe met elkaar? Gesprekken verharden sneller. Kleine irritaties lopen hoog op. Mensen voelen zich niet gehoord, gaan elkaar corrigeren of trekken zich juist terug. Dezelfde discussies keren steeds terug en het lijkt alsof er steeds een paar mensen zijn die de sfeer in het team bepalen. Er wordt veel over elkaar gesproken en steeds minder met elkaar. Vaak gaat het allang niet meer over de inhoud. Onder de discussies liggen teleurstelling, wantrouwen en verwachtingen die niet meer worden uitgesproken. De één gaat harder duwen, de ander trekt zich terug. En voor je het weet, bepaalt het patroon de samenwerking.	We kijken verder dan de hulpvraag... Een ontwikkelvraag staat zelden op zichzelf.  We onderzoeken niet alleen wat zichtbaar is, maar ook welke patronen, verwachtingen, geschiedenis en context van invloed zijn op de samenwerking.  Daardoor ontstaat een aanpak die past bij wat de organisatie werkelijk nodig heeft.

Hoe ziet een traject eruit?

Geen team of organisatie is hetzelfde. Daarom werk ik niet met een standaardprogramma of een vast aantal sessies. De begeleiding sluit aan bij de vraag, de context en de fase waarin het team of de organisatie zich bevindt. Soms is een korte interventie voldoende. Soms is een langer ontwikkeltraject passender.

1. Inventarisatie en diagnose

We beginnen met begrijpen wat er werkelijk speelt. Dat kan door gesprekken, observaties, vragenlijsten, een teamsessie of een analyse van de samenwerking. We brengen in beeld waar het team of de organisatie naartoe wil, welke ontwikkelbehoeften er zijn en wat de gewenste ontwikkeling belemmert. Daarbij onderzoeken we de patronen, verwachtingen en dynamiek die van invloed zijn op de samenwerking. Op basis daarvan bepalen we samen waar de grootste ontwikkelkansen liggen en welke vorm van begeleiding daarbij past.

2. Interventie en ontwikkeling

Op basis van de inventarisatie bepalen we welke vorm van begeleiding het beste aansluit bij de ontwikkelvraag. Die kan bijvoorbeeld bestaan uit:

• begeleiding van teamontwikkeltrajecten
• teamcoaching en teamsessies
• begeleiding van management- en directieteams

• trainingen en workshops
• procesbegeleiding bij organisatieverandering
• begeleiding van ontwikkel- of verbeterprojecten die uit het traject voortkomen
• individuele coaching als onderdeel van een team- of organisatieontwikkelingstraject

Alle interventies zijn gericht op de dagelijkse praktijk. We werken met situaties die zich daadwerkelijk voordoen binnen het team of de organisatie, zodat nieuwe inzichten direct kunnen worden toegepast.

3. Toepassen en borgen

Duurzame verandering ontstaat niet tijdens een teamsessie maar in de periode daarna. Daarom besteden we expliciet aandacht aan het toepassen van nieuwe inzichten in de dagelijkse samenwerking. 

Waar passend ondersteun ik dit met:

• praktische werkbladen en checklists
• teamopdrachten en reflectievragen
• visuele modellen
• tussentijdse evaluaties
• begeleiding van leidinggevenden
• intervisie-, vervolg- of borgingssessies

Zo wordt ontwikkeling onderdeel van het dagelijks handelen.

Ontwikkeling begint met begrijpen

Teamontwikkeling gaat voor mij niet over het oplossen van losse incidenten of het invoeren van een nieuwe werkwijze. Duurzame ontwikkeling ontstaat wanneer zichtbaar wordt waarom teams doen wat ze doen, welke patronen de samenwerking beïnvloeden en welke beweging nodig is om samen verder te komen.

Van daaruit ontstaat ruimte voor vertrouwen, eigenaarschap en samenwerking die ook op de lange termijn standhoudt.